ضوابط ثبت آثار در فهرست میراث جهانی یونسکو

ارزیابی و تشخیص این که آثار پیشنهادی واجد معیارها و شرایط اصالت برای ثبت در فهرست میراث جهانی هستند با شورای بین المللی آثار و محوطه های فرهنگی-تاریخی ICOMOS است. در مورد چشم اندازهای فرهنگی علاوه بر ICOMOS، اتحادیه های حفاظت IUCN نیز بر ارزیابی اثر پیشنهاد شده نظارت خواهد کرد.سپس ICOMOS و IUCN پس از دریافت اطلاعات اضافی که احتمالا برای رفع نواقص پرونده پیشنهادی لازم است تا کشور عضو ارسال دارد، گزارش نهایی ارزیابی خود را تسلیم کمیته میراث جهانی می کند. این گزارش نهایی شامل معیارهایی که اثر تحت آنها به ثبت خواهد رسید، دلایل اصالت اثر و هر گونه پیشنهاد و نظر خاصی در رابطه با اثر پیشنهاد شده خواهد بود.هر اثر پیشنهادی باید حداقل یکی از شاخص های زیر را دارا باشد:

نمایان گر دست آوردی بی بدیل از نبوع هنری بشر باشند.
نمایان گر تبادل مهمی از ارزش های بشری در یک محدوده زمانی در درون یک حیطه فرهنگی جهان از لحاظ پیشرفت در معماری یا فن آوری، هنرهای یادمانی، برنامه ریزی شهری یا طراحی چشم انداز باشد.
گواهی بی همتا یا دست کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد.
نمونه ای برجسته از نوعی بنا یا مجموعه معماری یا فن آوری یا منظره که نمایان گر مرحله یا مراحلی در سرگذشت انسان باشد.
نمونه ای برجسته از یک سکونت گاه سنتی بشری یا استفاده از زمین، که معرف یک یا چند فرهنگ است، باشد. به ویژه مواقعی که تحت تاثیر تغییرات برگشت ناپذیر شده است.
به طرزی مستقیم یا ملموس مرتبط با رویدادها یا سنن زندگی افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی واجد اهمیت والای جهانی باشد.
ضوابط تهیه پرونده برای ثبت آثار در فهرست میراث جهانی
با وجود این که هر اثر دارای ویژگی های مخصوص به خود است، با این حال لازم است تا اطلاعات مربوطه در قالب زیر ارایه گردد. مشخصات اولیه اثر:

نام کشور
نام استان (روستا و ...) محل قرارگیری اثر
نام اثر
مشخص کردن محل دقیق اثر روی نقشه با ذکر مختصات جغرافیایی اثر
نقشه عرصه و حریم مصوب اثر در مقیاس ۵۰۰۰۰/۱ تا ۱۰۰۰۰۰/۱
با ذکر مساحت محوطه پیشنهادی برای ثبت (به هکتار) که دارای مرز مشخص شده باشد (به وسیله حصار و یا غیره) و نیز مساحت حریم (به هکتار)، ضوابط حریم باید در حاشیه نقشه آورده شود.

شاخص های ثبت اثر
دلایل اهمیت و ارزش اثر
بررسی موقعیت اثر در مقایسه با آثار مشابه ‌آن
دلایلی در توجیه اصالت اثر
معیارهای انتخاب اثر برای ثبت در فهرست میراث جهانی
دست آوردی بی نظیر از نبوع هنری بشر
نمایان گر تبادل ارزش های بشری در حوزه فرهنگ و دوره زمانی خاص
نمایان گر سنت فرهنگی بی همتایی که از بین رفته و یا هنوز پابرجاست
نمونه برجسته از نوعی بنا، معماری، فن آوری و یا منظر
نمونه ای برجسته از سکونت گاه سنتی بشری
به طور مستقیم و ملموس با رویدادها، عقاید و آثار ادبی دارای ارزش جهانی مرتبط است
توصیف اثر
توصیف ظاهری اثر
تاریخچه و تحولات تاریخی اثر
آخرین تغییرات و وضعیت مرمتی اثر
کارهایی که در زمینه حفظ و احیا اثر انجام شده